श्री नागेश्वर ज्योतिर्लिंग मंदिर, ज्याला औंढा नागनाथ ज्योतिर्लिंग असेही म्हटले जाते, हे भगवान शंकराच्या १२ ज्योतिर्लिंगांपैकी एक आहे ज्यांचा उल्लेख पवित्र हिंदू धर्मग्रंथांमध्ये आढळतो. हे बाराही पवित्र ज्योतिर्लिंगांमध्ये आठवे ज्योतिर्लिंग मानले जाते. महाराष्ट्रातील हिंगोली जिल्ह्यातील/ हिंगोली शहरापासून सुमारे ४२ किमी अंतरावर असलेल्या औंढा नागनाथ गावात वसलेले हे प्राचीन मंदिर सुमारे ५,५०० वर्षे जुने असल्याचे मानले जाते. असे मानले जाते की धर्मराज युधिष्ठिर, पांडवांमधील ज्येष्ठ पांडव, यांनी हे सुंदर मंदिर बांधले होते. जेव्हा युधिष्ठिर हस्तिनापुरातून १४ वर्षांसाठी वनवासात असतांना त्यांनी हे मंदिर बांधले, असे मानले जाते. Referance source-1)https://maharashtratourism.gov.in/temple/aundha-nagnath/, Referance source-2)https://hingoli.nic.in/en/tourist-place/aundha-nagnath/
नंतर, हे मंदिर इ.स. १२व्या शतकात यादव वंशातील राजा सेऊन (यादव राजे) यांनी हेमाडपंथी शैलीत पुनर्निर्मित केले. शेकडो वर्षांपासून हे मंदिर श्रद्धा आणि शिक्षणाचे केंद्र राहिले आहे, जिथे अनेक संत आणि भक्त दर्शनासाठी येत होते. हे मंदिर भक्ती चळवळीशीही जोडलेले आहे, कारण महान संत - संत नामदेव यांनी आपल्या आयुष्याचा काही भाग येथे प्रार्थना आणि भक्तीत व्यतीत केल्याचे मानले जाते.
आजही औंढा नागनाथ मंदिर हे केवळ एक पवित्र स्थळ नसून भारताच्या प्राचीन वास्तुकला आणि संस्कृतीचे अद्भुत उदाहरण आहे, जे त्याचा दीर्घ इतिहास आणि आध्यात्मिक महत्त्व जपून ठेवते. भक्तांचा असा विश्वास आहे की नागेश्वर ज्योतिर्लिंगाचे दर्शन व पूजा केल्याने भय नाहीसे होते, नकारात्मक शक्तींपासून संरक्षण मिळते आणि शांती, समृद्धी, आशीर्वाद तसेच मोक्षप्राप्ती होतात.
औंढा नागनाथ, नागेश्वर ज्योतिर्लिंग मंदिरात सर्व पूजा आणि विधी अधिकृत गुरुजी (मंदिराचे पुजारी) करतात, जे पारंपरिक गुरुजी आहेत. हे गुरुजी पिढ्यान्पिढ्या मंदिराची सेवा करत आहेत तसेच ते विधी करताना प्राचीन वैदिक परंपरांचे पालन करतात.
खाली औंढा नागनाथ येथील पुजारीजींची माहिती दिली आहे: coming soon
औंढा नागनाथ नागेश्वर ज्योतिर्लिंग मंदिर दररोज सकाळी ५:३० ते रात्री ९:०० पर्यंत खुले असते, ज्यामुळे भक्तांना दिवसभर भगवान शंकराचे दर्शन आशीर्वाद घेता येतात. पहाटे ५:३० वाजता सकाळच्या आरतीने दिव्य विधींची सुरुवात होते, ज्यामुळे मंदिरात आध्यात्मिक स्पंदने भरून जातात. दुपारची पूजा आणि दर्शन दुपारी १२:०० ते ३:०० या वेळेत होते, तर संध्याकाळची आरती संध्याकाळी ७:०० वाजल्यापासून सुरू होते, ज्यामध्ये मोठ्या संख्येने भक्त सहभागी होतात. विशेष प्रसंगी जसे की सोमवार, श्रावण महिना आणि महाशिवरात्रीला मंदिरात प्रचंड संख्येने यात्रेकरू येतात आणि अभिषेक विधी पार पडतात, ज्यामुळे दर्शनाचा अनुभव अधिक सामर्थ्यवान आणि पवित्र बनतो.
“नागेश्वर” या शब्दाचा अर्थ आहे सर्पांचा अधिपती (नाग + ईश्वर ). आख्यायिकेनुसार, भगवान शंकर येथे आपल्या भक्तांचे, राक्षस दरूकापासून रक्षण करण्यासाठी प्रकट झाले होते, त्यामुळे या मंदिराला 'दारुकवन ज्योतिर्लिंग' असेही म्हटले जाते. येथील अनोखे शिवलिंग अर्धे वाळूने व अर्धे शाळिग्राम शिळेने बनलेले असून, सर्व ज्योतिर्लिंगांमध्ये ते आध्यात्मिक दृष्ट्या अद्वितीय मानले जाते.
हिंदू पौराणिक कथेनुसार, दरुका नावाचा एक बलाढ्य राक्षस होता. तो आपल्या पत्नी दरुकीसह दारुकवन नावाच्या जंगलात ऋषी आणि निरपराध लोकांना त्रास देत होता. त्याला देवी पार्वतीकडून एक वरदान मिळाले होते, ज्यामुळे त्याला प्रचंड शक्ती प्राप्त झाली होती. या शक्तीचा गैरवापर करून दरुका सर्वत्र भीती निर्माण करू लागला.
ऋषी आणि भक्तांनी भगवान शंकरांची रक्षणासाठी प्रार्थना केली. त्यांच्या प्रार्थना ऐकून भगवान शंकर ज्योतिर्लिंगाच्या स्वरूपात प्रकट झाले आणि दरुका राक्षसाचा संहार केला. भगवान येथे सर्पराक्षसापासून संरक्षणकर्ता म्हणून प्रकट झाले असल्यामुळे त्यांना नागनाथ किंवा नागेश्वर – म्हणजेच सर्पांचे अधिपती म्हणून ओळखले जाऊ लागले. असे मानले जाते की भगवान शंकर येथे ज्योतिर्लिंगाच्या रूपात सदैव वास्तव्य करतात, जेणेकरून ते आपल्या भक्तांचे दुष्ट शक्तींपासून रक्षण करू शकतील. “नागनाथ” हे नावही “नाग” (सर्प) आणि “नाथ” (स्वामी) या शब्दांपासून आले असून, याचा अर्थ आहे सर्पांचा अधिपती.
श्रावण महिन्यात आणि महाशिवरात्रीला भक्त येथे रुद्राभिषेक, जलाभिषेक अशा विशेष पूजा करतात. पवित्र अर्पणामध्ये खालील द्रव्यांचा समावेश होतो:
नागेश्वर ज्योतिर्लिंग येथे अभिषेक केल्याने मनोकामना पूर्ण होतात आणि नकारात्मक ऊर्जांपासून संरक्षण मिळते, असे मानले जाते.
जर आपण भगवान शंकराचे आशीर्वाद मिळवू इच्छित असाल, तर श्री नागेश्वर ज्योतिर्लिंग मंदिराची भेट हा आयुष्यातील एक अद्वितीय आध्यात्मिक अनुभव आहे. येथे दैवी ऊर्जेचा अनुभव घ्या, अभिषेक पूजा करा आणि “हर हर महादेव” च्या अखंड घोषात स्वतःला मग्न करा. अधिकृत गुरुजींसोबत पूजा बुक करा, दर्शन वेळा तपासा आणि मंदिरातील विधींविषयी अधिक जाणून घ्या, तेही थेट nageshwarjyotirtemple.com या वेबसाईट मार्फत.
© 2025 Nageshwar Services. All rights reserved.Privacy Policy & Terms and Conditions Designed & Developed by Nageshwar Services .